5 Juni j.l. hebben Pierre Tardivel en Eric St Bonnet de Carbiou route op de Italiaanse zijde van de Mont Blanc geskied, naar alle waarschijnlijk wederom een ‘eerst’ afdaling voor de ‘pente raide’ grootmeester Pierre Tardivel. Klik hier voor meer info en de link voor de foto’s.
May 12
Dat waren nog eens tijden, en dat is wel wat anders dan met moderne bindingen, super ski’s en lekker stijve schoenen.
Mar 08
… de schouder van Sandra is steeds beter en sterker. Dus we kunnen binnenkort (als het onstabiele sneeuwdek het ons toelaat) weer aan de zwaardere toerskitochten en steile hellingen beginnen. We hebben er zin in…
Nov 29
Skiën in steil terrein is heel bijzonder. Het gevaar, de uitdaging en de alpiene moeilijkheden maken van elke steile afdaling een heel groot avontuur. Om te beginnen wat is steil terrein skiën? Voor mij is steil terrein skiën, skiën in terrein waarbij een val hele ernstige gevolgen kan hebben. Dat kan een (harde) helling van 35° graden boven een enorme rotswand zijn, maar ook een couloir van 50°. Over het algemeen is een (echte!) 45° al hartstikke steil. Steil skiën is levensgevaarlijk, en waag je alleen in steile hellingen als je volledig zeker bent van je zaak, en je bereid bent een zeker risico te nemen. Want hoe je het ook went of keert, iedereen kan op een dag vallen…
Sinds een aantal jaren ben ik elk jara in steile hellingen te vinden, door kleine foutjes ben ik door de jaren heen wijzer (door mezelf, of door fouten van anderen) geworden. Het zou onzin zijn als iedereen diezelfde fouten moet maken. Dus hier wat tips:
1. Gebruik de polslussen van je skistokken. Een stok kwijt raken in steile hellingen is levensgevaar. Waar off-piste skiers en piste skiërs vaak de polslussen niet gebruiken vanwege het risico op een skiduim, zeg ik, in steil terrein altijd! Een skiduim is wel het minste waar je je zorgen om moet maken… Enne nog een extra tip voor de skistokken, koop skistokken met een smal handvat, zodat deze goed in de sneeuw te steken is, en als geïmproviseerde pickel kan dienen voor een ‘vervelend’ stapje…
2. Zet je bindingen vast. Het losschieten van een binding is wel het laatste wat je wilt als je een gesprongen bocht in een 45° steil couloir maak. Zet je bindingen dan ook ‘dicht’. Dicht zetten is lastiger dan het lijkt. Om een binding zo veilig mogelijk dicht te zetten, draai hem om zijn max en zet hem daarna, afhankelijk van de binding, iets terug. Als een binding helemaal vast staat, dan zit er geen elasticiteit meer in de binding en schiet hij juist eerder los. Dit is heel veel gemaakte fout.
Vergeet daarna niet je bindingen weer losser te zetten als je lekker gaat freeriden of piste skiën…
3. Monteer je bindingen zelf of alleen in een gespecialiseerde zaak. Ik zet met bindingen zelf op mijn ski’s. Zorg ervoor (zeker bij low-tech) dat je bindingen echt 100% recht op je ski’s zitten. Bij scheve bindingen komt er teveel druk op de bindingen te staat wat kan resulteren in gebroken bindingen. Ik gebruik bij het monteren geen houtlijm, wat alleen voor waterdichtheid zorgt. Ik gebruik araldite, dit zorgt voor waterdichtheid en zet de schroeven ook nog eens ‘vast’.
4. Gebruik nooit telescopische skistokken! Het ongewild inschuiven van skistokken kan hele vervelende gevolgen hebben…..
5. Zorg altijd dat de afweging om een couloir of steile wand te skiën rationeel is. Kan naar de sneeuwcondities (lawine en ‘ijzigheid’) en beslis daarmee of het veilig te skiën is. Ski niet omdat je het om wat voor reden dan ook zo graag wilt of moet. Couloirs en wanden blijven bestaan dus het hoeft niet altijd ‘hier en nu’.
6. Neem altijd een stuk touw in je rugzak mee. Ik heb altijd 20 meter 8 mm dynamisch touw mee, dit bergsort touw heeft mij al vaak geholpen. Denk aan het breken van corniches, steil afklimmen en soms zelfs een korte abseil.
7. Zorg dat je goed getraind bent. Steil terrein skiën is zwaar, mentaal en fysiek, zorg ervoor dat je in top-vorm bent. Als je een seizoen wat ‘minder’ bent kies dan makkelijkere doelen. Steil skiën is iets om heel serieus te nemen. Zorg ervoor dat je genoeg ‘benen’ hebt om het hele couloir goed uit te skiën. Omdat de mentale druk tijdens steil skiën heel hoog is, moet je heel zeker van je lichaam kunnen zijn. Elk jaar zijn er voldoende goede en sterke skiërs die in couloirs vast komen te zitten omdat ze helemaal ‘op’ zijn. De Cosmique en de Glacier Rond in Cham zijn typische hellingen waar je dit ‘type’ skiërs en boarders tegenkomt…
8. Laat je niet opjutten. Met internet gaan nieuwtjes snel. Bepaalde wanden worden als ze eenmaal in conditie zijn veel geskied. Afgelopen jaren hebben we verschillende ongelukken gezien in hele steile hellingen, de (terechte) vraag bestaat of deze hellingen niet te vaak geskied worden vanwege een soort van ‘groepsdruk’. Deze druk kan ontstaan in vriendengroepen op intern communities etc. Waak hiervoor.
9. Heb respect. Sla geen etappes over. Niet iedereen is in staat om couloirs als de ‘Whymper’ op de Verte of de ‘Coup de Sabre’ in de Ecrins te skiën. Houd altijd respect voor de bergen en steile hellingen. Een beetje angst kan geen kwaad. Steil terrein skiën staat gelijk aan het soleren van moeilijke alpiene lijnen. Wees je daarvan bewust. Skiërs die geen respect voor de bergen hebben zullen waarschijnlijk niet heel oud worden…
10. Check voordat je aan de afdaling begint of je schoenen goed in je bindingen zitten. Zeker bij toerbindingen is het belangrijk om heel zeker van je zaak te zijn. Zorg dat er geen sneeuw of ijs op je schoenen zit, zet je schoenen in ski-stand en dubbelcheck of de bindingen goed zijn dicht geklikt…
11. Wees zeker van de te maken afdaling. Klim het couloir of doe een heel goed vooronderzoek, zodat je zeker weet wat je te wachten staat que sneeuw en qua hellingshoek. 99% van de couloirs die wij skien klimmen we eerst. Zo niet gaat er vaak een verrekijker verkenning aan vooraf.
Feb 25
Afgelopen weekeind heeft Phil Ingle de eerste bekende afdaling gemaakt van het Noord Oost couloir van de Pic Jaillon. Een top boven het dorpje Arvieux in de Queyras. Phil waardeerde het couloir met een ski 5.1, 45-50 graden en Expo 3. Een vrij serieuze onderneming dus.
Aangetrokken door de mooie foto’s van Phil besloot ik samen met JB een poging te wagen in dit couloir.
Om bij het couloir te komen ‘velde’ we omhoog door het vlakke maar mooie Combe Bonne. Fluitende vogels en rondscharrelende eekhoorns laten blijken dat zij genoeg hebben van afgelopen harde winter. De vlakke 500 hoogtemeters liggen zo achter ons.
Onder het couloir klikken we onze stijgijzers onder en vlot klimmen we omhoog. JB houdt er een goed tempo in, af en toe roep ik hem toe om te stoppen voor een mooi foto momentje 
. De laatste meters van het couloir zijn niet mogelijk vanwege enkele uitstekende rotsen. Maar we treuren niet al te lang. Snel klimmen we zonder onze ski’s naar de top van het couloir om daarna een tiental meters onder het hoogste punt onze ski’s onder te klikken.
De afdaling begint met een redelijk steil en smal couloir (45°), geconcentreerd springen we onze bochtjes. Geconcentreerd want onder het couloir bevinden zich vele rotsen. Een val zou waarschijnlijk fatale gevolgen hebben. Na een kleine tweehonderd meter opent het couloir zich wat. De gesprongen bochten veranderen in snellere gewone bochten…
De laatste meters in het couloir zijn zeker niet de makkelijkste. Een bevroren waterval komt onder de sneeuw uit, en een rare slinger in de wand onder de entree maakt ons voorzichtig. Geen van beiden hebben we zin om over een tientallen meters hoge rotsband heen te schieten (duh…). Geconcentreerd laten we ons over het ijs heen glijden. Want onze ski’s trekken we niet meer uit.
Onder het couloir duiken we vol gas de helling in. Een vaak veranderende sneeuwkwaliteit test ons incasserings vermogen tot het uiterste. Jb probeert nog wat sprongen uit voordat we rustig richting de auto terug glijden.
Eenmaal thuis genieten we van een heerlijk glas bier en een bord pasta in de warme februari zon.
JB en ik denken echter dat Phil het couloir wat overgewaardeerd heeft. Wij stellen voor 4.3 35-40° voor 400 meter met passages van 45°, de expo blijft voor ons zeker op 3.
May 15
Een 25 jarige Poolse skiër heeft een val in het steile Pallavicinirinne, het beroemde couloir op de Grossglockner in Oostenrijk, overleeft. De pool die samen met een vriend het couloir beklommen heeft om het daarna af te skiën, klikte hoog in de afdaling uit zijn binding en viel ruim 350 meter naar beneden. Gewond maar levend is de skiër afgevoerd naar het ziekenhuis.
May 04
Vorige week zijn Sandra vertrokken richting Zwitserland om daar enkele steile lijnen te skiën. Na een week met veel skiën zijn we voldaan thuis gekomen. Minder steile lijnen dan verwacht en gehoopt, in de bergen heb je de condities niet altijd in de hand, maar wel heel veel geskied. De eerste dag was het meteen goed raak met de steile (tot een ruime 50 graden) en mooie Y op de west wand van de Mont Velan, of om preciezer te zijn op de Aiguille de Velan.
Zaterdagmiddag reden Sandra en ik weg uit de door ons zo geliefde Oisans, niet omdat er hier niets meer te skiën valt maar meer omdat verandering van spijs doet eten, verandering van sneeuw doet dus ook skiën. Alle bergen rondom de korte tocht richting de St Bernard tunnel waren nog goed wit. In ieder geval witter dan vorig jaar toen we in het Gran Paradiso gebied de steile Ciaforon noordwand hebben geskied. Door groene dalen reden richting de witte toppen die de St Bernard pas omsluiten. Eenmaal in de tunnel deed de Zwitserse grenswacht zijn beroep eer aan en werden we zoals gewoonlijk goed ondervraagt en werd de inhoud van onze auto aan een inspectie onderworpen. Het maakte de afslag richting Bourg St Bernard nog abrupter, in een klap reden we vanuit de tunnel, en zijn bureaucratisch personeel, richting ons doel voor Zondag. De Zuidwand van de Velan lag er uitdagend en ‘hoog’ bij. Het grote bastion van rots slechts onderbroken door enkele smalle sneeuwlijnen: de droom van elke ‘extreem’ skier.
Zondag ochtend bliepte mijn horloge om zes uur. Tijd om op te staan om door de koude een lang couloir te beklimmen. De uit Frankrijk meegenomen croissants smaakte ondanks het vroege uur prima. Snel gooiden we de rugzakken op onze rug en klikten we onze skis onder. De sneeuw was goed opgevroren en we liepen snel omhoog. Langs de korte sleeplift van ‘Super St Bernard’ liepen we weg van de parkeerplaats de Walliser alpen in.
Continu stijgend vlogen de hoogtemeters onder onze ski’s door. In de steilere hellingen onder het couloir bewezen onze harscheisen goede diensten. Het couloir kwam snel dichterbij maar de top van de Aiguille de Velan leek nog steeds erg ver weg.
Door de lawine kegel onder het couloir klommen we zo lang mogelijk door op onze skis. Echter zoals gewoonlijk werden we snel verplicht om de skis op onze rugzakken te gespen en al klimmend op onze stijgijzers en met een ijsbijl verder te gaan.
Het monotone werk van het beklimmen van een sneeuwcouloir begon. Gelukkig maakte het fantastiche uitzicht op de Grandes Jorrasses en het Mont Blanc massief veel goed. Stap voor stap en pickel voor pickel klommen we omhoog. Eerst onafgebroken maar al snel werd het stappen tellen. 50 stappen, 30 stappen, 20 stappen, tot aan die gele rots, tot aan de splitsing tot aan de col. Niet elk doel werd zonder stoppen gehaald. Gelukkig kwam de top wel steeds dichter bij.
Eenmaal bovenop het kleine colletje enkele meters onder de top werden we getrakteerd op een fantastisch uitzicht over de Walliser alpen. Qua uitzicht een fantastisch couloir.
Zonder af te koelen, maakten we ons snel klaar voor de afdaling. We dubbel checkten allebei onze bindingen, want een klein probleem met ons materiaal kan hoog in een steil couloir fatale gevolgen hebben. Alles zag erg perfect uit.
De entree van het couloir was zeker zo’n 55 graden. Met betonharde sneeuw hadden we dus weinig tijd om rustig in te komen. Enkele gespannen bochten volgden. In volle concentratie daalde we langzaam maar zeker af. Het uitdagende spel met de steilte speelde we weer zoals altijd met veel plezier. Langzaam aan werd de sneeuw zachter, de steilte nam echter weinig af. Enkele moeilijke passages langs spindrift geulen maakte het spel nog even erg spannend.
Gelukkig hoefden we de bochten bij de afdaling niet te tellen. We draaiden onze skis telkens weer met veel plezier de helling. Eenmaal halverwege in het couloir was de sneeuw erg goed en zou en val niet per defenitie het einde zijn dus gooide we wat meer snelheid erin.
Onder het couloir waren we allebei blij dat we het er weer goed vanaf hadden gebracht, maar ook was er zoals altijd het verlangen naar meer, naar steiler en naar het spel.
In de mooie hellingen onder het couloir daalde we zolang onze bovenbenen het hielden in volle vaart af. Door heerlijke voorjaarssneeuw sneden we lange bochten naar beneden. Vlak naast onze auto klikte we de ski’s uit.
De eerste dag van onze trip was een groot succes. We stapte snel in de auto en reden het dal boven Bourg Saint Pierre in vanwaar we richting de noord wand van de Velan wilde gaan. Maar dat was voor maandag. Eerst genoten we van dit stukje paradijs op aarde. We parkeerde onze ‘kampeer-berlingo’ naast een rustig kabbelend beekje, en we dommelde allebei heerlijk weg in de Zwitserse zon…
Binnenkort plaats ik ook het filmpje wat Sandra en ik in dit couloir hebben gemaakt
Apr 06
Ik denk dat de meeste lezers van mijn site wel bekend zijn met de verschillende internationale klimgradaties. Skigradaties zijn echter een stuk onduidelijker. Verschillende ski-topo’s houden er een eigen waarderingssysteem op na. Een korte samenvatting van de drie (in Frankrijk) meest gebruikte skigradatie systemen.
Klassiek Systeem:
Dit systeem is afgekeken van het Franse alpiene waarderingssysteem en werkt zodoende met letters:
F: (Facile) Grote open en glooiende hellingen.
PD: (Peu Difficile) Iets steilere hellingen met af en toe nauwe passages.
AD: (Assez Difficile) Hellingen die continu rond de 25 graden zijn.
D: (Difficile) Serieuze hellingen van rond de 35 graden, een val kan hier ernstige gevolgen hebben.
TD: (Tres Difficile) Steil terrein skiën. Hellingen van rond de 45 graden. Voor goede ervaren skiërs, de gevolgen van een val kunnen fataal zijn.
E.D. (Extremement difficile) Het terrein van de extreme skiërs.
Op de Roc Noir de Combeynot: TD, TBSA, Ski 4.3 E: 2
Blachère gradatie systeem:
Dit systeem benoemt de kwaliteiten van de skiër die nodig zijn om een bepaalde lijn te skiën:
SM: (Skieur Moyen) Skiër die in makkelijk terrein rustige bochtjes draait, spitzekehre’s weet te maken en kan sideslippen op 25 graden steil terrein.
BS: (Bon Skieur) Skiër die ongeacht de kwaliteit van de sneeuw assertief bochten kan draaien tot een steilte van ruim 35 graden. Eventueel couloirs en steile wanden.
TBS: (Très Bon Skieur) Skiër die gesprongen bochten in steil terrein beheerst. In terrein waarin vallen ‘verboden’ is. Steile en smalle couloirs.
EBS: (Extrêmement Bon Skieur) Extreme skiër die in moeilijke complexe en steile lijnen kan skiën. Terrein waar het mentale aspect belangrijk is. Verglijkbaar met het soleren van klimroutes.
Aan deze waarderingen kan een A toegevoegd worden, op het moment dat er voor het voorbewegen Alpiene kunde (Stijgijzer gebruik, spleetredding, zekertechnieken) nodig is. (BSA, TBSA etc)
Grand Bois: F, SM, Ski 2,1 E: 1.
Toponeige gradatie systeem, (volopress, volo gradatie):
Naar mijn idee het prettigste en meest complete systeem. Dit systeem lijkt het meest op het franse sportklimgradatie systeem:
Dit systeem bevat vijf niveau’s die alle vijf in 3 subniveau’s zijn opgedeeld. Alleen het vijfde en moeilijkste niveau is ‘open’. Er zijn enkele 5,6en in het Mont Blanc massief.
Ski 1: Terrein voor beginnende Off-Piste en Toerskiërs. Maar het is al wel Alpine terrein en geen Lanlauf terrein. Hellingen komen niet boven de 30 graden uit, hellingen zullen zelden langer zijn als 800 meter. Het Lawine gevaar is vaak gering.
Ski 2: Niet heel steil (tot 35 graden max) maar er wordt meer techniek van de skiër verwacht (couloirs, bossen etc). Een val kan vervelende gevolgen hebben, en objectieve gevaren zullen ook hoger zijn. Ook zijn deze hellingen duidelijk langer.
Ski 3: Begin van het zogenaamde Ski-Alpinisme. Steile technische hellingen. Lange 35 graden steile wanden, korte passages tot 45 graden. Steile paden en steile bossen.
Ski 4: Steil terrein, couloirs en pittige wanden. Lange stukken 40 a 45 graden (+ 200 m). Echt Alpine terrein.
Ski 5: Erg steile wanden en couloirs. Vanaf 45 graden (+ 300m) en 50 graden (+100m). Val zal hier vrijwel zeker ernstige gevolgen hebben.
Deze Toponeige waardering wordt gecompleteerd met een zogenaamde expositie tabel. Deze tabel geeft de gevaren van de helling aan. Hierbij moeten wel de heersende condities in oogschouw worden genomen. Op een verijsde 35 graden steile wand is stoppen zo goed als onmogelijk terwijl in 45 graden met poeder een val minder problematisch is
Expositie 1: m.u.v. bomen en stenen geen gevaar bij eventuele vallen. Harde sneeuw kan natuurlijk wel gevaarlijk zijn.
Expositie 2: Wanden waarbij een val gevaarlijk is of kan zijn, maar waar er nog steeds een goede kans bestaat om er zonder ernstig lestel vanaf te komen. Rechte couloirs open wanden en glooiende hellingen met rotsbarrières vallen hieronder.
Expositie 3: Hellingen waarbij een val ernstige gevolgen kan hebben. Steile kronkelde couloirs en open grote steile wanden met rotsbarrière’s en seracs. Grote kans op ernstige letsel en zelfs de dood.
Expositie 4: Vallen = Dood
Om een voorbeeld te geven de Peyre Eraute is een een Ski 3.1 met een Expositie 1. Deze tocht is 300 meter 35 graden en er zijn enkele rotsbarriere’s in de topwand.
En Couloir La Rouya is een Ski 4.3 met een Expositie 2. Een bijna duizend meter lang couloir tot 45 graden steil en behoorlijke versmallingen.
In de Deweze, Pic Coolidge: TD+, EBS, Ski: 5,1 E: 2
